AUTONOMÍA E DEPENDENCIA
Val a
pena ás veces
esquecer os
termos
técnicos do
direito
político e máis
ainda os da ciencia
política e tomar por base o
sentido común das palabras.
Se
nos poñemos a pescudar á
luz da razón o
que
quer dicer a autonomía e cómo se medirá,
seguramente discorriremos nalgún momento
que
canta máis autonomía haxa,
menos dependencia haberá. Entón, en
lóxica, a autonomía
comprida sería a independencia.
Pero a teoría
política, nacida na práctica
política, verá desatinada esa conclusión e a desaconsellará. A
falsa prudencia criou a autonomía
como atenuación da independencia. Métese polo meio a cuestión
da soberanía e tudo se confunde. Nesa
política a independencia da
medo e
a autonomía tranquiliza.
A autonomía é
un
ideal e un concepto
importante
que dexenerou nunha
fórmula
política encamiñada a tranquilizar
inquedanzas dos
que temen á independencia.
Confúndense así ideas moi
importantes e críanse dificuldades de valoración.
Por
exemplo,
si desexamos xuzgar cánta autonomía ten
unha das
chamadas
comunidades autónomas na orde
constitucional vixente no
Reino de España, e queremos
valorar se vai a máis
ou a
menos,
nada será máis
útil
que
ver se depende menos ou máis de
outro
poder
superior.
Pensando na Galiza, se ollamos os
termos en
que se prantexan os
debates de cuestións concretas, a pesca, digamos, e seguimos o
seu
curso
nos meios de comunicación, veremos
que tudo
ou cuase tudo xira
arredor do
que se “consegue” en Madrid, e
que o
valor de uns
ou
outros
partidos e persoalidades está en cál deles consegue máis dese
centro. O que se valora é a eficacia do acceso ao poder, a un
poder
que non está na Galiza nen
perto de dela. Esa
era a base do caciquismo. Resulta entón
que a autonomía pode dexenerar na institucionalización do
caciquismo, en
que en
vez de un
ou varios
caciques haxa
unhas institucións,
cada
vez máis, nas
que se poden turnar individuos
ou
grupos de intereses (o
que non é
nada
novo
senon moi semellante aos “turnos” da Restauración). O
centro de poder desplazouse en
parte a Bruxelas, e iso non muda para nada o
mecanismo nen o fai máis
democrático.
Sería bon perderlle o
medo á
independencia, concepto
nobre, e
usar
como
altímetro
ou barómetro da autonomía
política o de cánta dependencia
liberta en
cada
momento e en
cada cuestión. Se
aumenta
ou segue a dependencia, non hai
autonomía.
