CRIATIVIDADE E
POLÍTICA
Vemos decote nas
democracias de
tipo occidental que a
chegada ao
poder de
movimentos
ou
partidos con ambicións de reforma
radical dilúe
rápidamente esas ambicións e
cria desilusión en quen os apoiou.
Isto, repetido, remata no
descrédito da
política
entre os cidadáns e no
abandono desa actividade a profesionais
que xogan nela intereses propios
e descoidan o ben común,
até
chegar a
deixar
baleiro ese
capital concepto.
Poderíase
pensar
que é cousa boa
que a
realidade do
poder tempere as utopías; así teríase
unha seguranza
frente a conmocions
sociais
que
poucos desexan. Resulta, polo contrario,
que nesas
democracias
pouco
políticas aumenta a
inseguranza dos cidadáns. Non
só en
termos de orde
social, senon tamén no económico,
na previsión da
vida en idade avanzada, na exposición a
doenzas e
desastres
naturais.
Todos eses son
aspectos prácticos
nos
que cabería
esperar
que o
abandono das utopías dese
resultados tanxiveis.
Igual sucede no eido das relacións
internacionais.
Sempre foi
menos nese campo o
peso da conciencìa
pública, máis resignada a xestos e campañas utópicas.
Mesmo así, despois
dun século
de
guerras quentísimas,
quentes e frías, estamos entrando
noutro de estarrecente
belicosidade. As de agora son guerras
sen ideais
que o povo, convertido en
público, olla
como
espectáculo. E o
poder,
preso nese xogo, non atopa, aínda
que quixer –e non
quer—terreo
para
actividade constructiva.
A
criatividade non da chegada á
política. A innovación vai
parar á
técnica,
que de
seu non pode
ir alén de
servir aos
diversos
poderes, económicos
ou mediáticos, ou vai ás posvangardas
artísticas, que hoxe xogan ao mesmo xogo e desilusionan de
propósito.
No esceario
ibérico, os
nacionalismos xurdiron có
intuito de correxir unha malformación
nacional do
estado unitario
que embarcara ao conxunto das
nacionalidades
peninsulares nun
curso
histórico
lerdo,
animado por fantasías fatuas en troques
da imaxinación criadora e abalordado
por
unha versión raquitizante do
sentimento relixioso. Por iso a
frustración é moi
forte cando quen ven dese proxecto
corrector e inspirado
por ideas de criación e
novidade, queda enguedellado na
aparente inexorabilidade do chamado
pragmatismo.
Os
perigos do
poder
para os novicios non estan
só no que se poda ou non se poda facer.
Non; o
pior é
que ese poder forneza moldes
esencialmente alleos,
que están criados pola situación
doentía do
mundo
político.
Aí é
onde se desforman e se poden estragar
ideas e proxectos, ao
tentar levalos á práctica có
autoritarismo
que o
poder lles presta, e
sobre tudo conformándoos a
modelos
que son contradictorios
coa
sua esencia. No
caso do galeguismo, as
políticas, e moi sinaladamente a da
lingua, aspiran á imposición more hispanico. Na
cultura, a
falta de
paradigmas propios
leva a
unha imitación, moito
mais fonda do
que parece, das
modas e os xeitos
que chegan do centro.
Pode
ser
que os
políticos nacionalistas non atopen
outros paradigmas ou varas de medir
na
sua
base
social e
intelectual, e nese
caso non terían
toda a
culpa desa situación insatisfactoria.
Se é así, valería a
pena
revisar o ideario nacionalista e
ver cánto hai do modelo hispánico no
seu
estilo de pensamento. É dicer, se non
haberá nese estilo
unha aceptación
intrínseca do unitarismo, cando aínda
se estaba lonxe do
poder,
que explicaría moita da dificuldade de pór en práctica un nacionalismo orixinal
cando se tocaron as marxes do poder.
===================================
¿ESTAMOS NO MUNDO DA
LÍNGUA PORTUGUESA?
Para convencer aos que non queren o galego
da utilidade que poda ter aprendelo arguméntase que é unha língua
“universal” porque está no ámbito do portugués.
É certo que o galego de seu é a mesma língua
que o portugués, mas por razóns históricas, políticas e
psicolóxicas hai moitos séculos
que deixou de estar no mesmo ámbito que o portugués. Entre o
galego oficial e “normalizado” de hoxe e o portugués hai tanta
diferencia como entre o castelán e o portugués, porque ese
“galego” que se impón pola forza non é mais que castelán
galeguizado.
Para alguén de língua portuguesa tan alleo é
“conejo” como “conexo” ; outra cousa sería se lle dixesen
“coello”, que é como se di en portugués e como se di en galego de
verdade. Tan alleos son á língua portuguesa, ou á
galaico-portuguesa, “viernes” e “miércoles” como eses
horríveis “venres” e “mércores” que nunca existiron no galego de
verdade e que nunca se terían inventado se houbese algunha
intención de recuperar o galego. E a alguén de língua portuguesa
élle mais doado de entender se ve escrito “una” en castelán que se
ve “unha” en galego inventado, que lerá “uña”.
Os que cren que se pode entrar no ámbito do
portugués có “galego” debían facer a prova de ver se son capaces
de entender unha película en portugués. Se non entenden, ¿será que
os da película non saben falar e falan “gallego cerrado”
como falaban os da aldea?
