Historias diferentes

O xeito en que se amañaron as autonomías no seu momento levou a un erro grave, que tivo e ten consecuencias funestas para Galiza e a sua língua. Ese erro consistiu en crer, ou querer crer, que os problemas da Galiza eran os mesmos que os de Cataluña, ou moi semellantes, e que a situación da língua galega era equiparábel á da catalá. Pensábase daquela, e seguramente séguese pensando agora, que a única diferencia estaba en que en Cataluña a língua fora mantida e defendida pola clase media do país, e que na Galiza non tiña sido así.

Non é moi atinada esa interpretación da historia dos dous países, Galiza e Cataluña, que foi moi distinta para cada un deles, a pesares de teren formado parte os dous da España unificada. A coroa de Aragón e o Principado de Cataluña non quedaron xunguidos a Castela coa mesma precariedade institucional e social con que quedou a Galiza, que, ademáis, foi separada do país có que compartía a língua, que era Portugal. Un Portugal que, na mentalidade que se foi criando nos que quedaron formando parte de España, foi ollado como “fillo ingrato” e “erro histórico”, para desprezalo e aldraxalo nunha España que non aturaba ningún anceio de independenza na península, e que despois quedou resentida tamén pola independenza das colonias de ultramar, coas que cortóu vencellos por motivacións máis de comichón psicolóxica que de razoamento político.

E esa é unha história que hai que ter moi en conta cando se pensa na relación da Galiza con España, moi distinta da de Cataluña, e nos problemas da língua galega, que non se asemellan en nada aos da catalá. Na Galiza existe un problema social e emocional coa língua galega, que ven da sua historia e que non se poden resolver sen un bon entendimento desa historia, e unha reflexión que exixe moita sensibilidade e moito tento.